Vliegveld Ockenburg
Detachement Ter Heijde van de Reserve Grenscompagnie Jagers

Het Detachement Ter Heijde van de Reserve Grenscompagnie Jagers stond onder leiding van de kapitein Cornelis Kloos. Uit de periode 10 tot en met 14 mei zijn, door het verbranden van alle bijzondere stukken, geen schriftelijke bewijzen van het detachement Ter Heijde beschikbaar. Op 10 mei 1940 om 03:20 werden 11 Duitse vliegtuigen in de lucht waargenomen en kwamen Nederland binnen van west naar oost. Zij werden beschoten door afweergeschut. Om 04:00 uur kwam de militaire kustwacht in alarmtoestand en rond 04:00 uur werd ook de opdracht gegeven tot het vuren op de laagvliegende vliegtuigen. Er werd een reddingsboot in zee gebracht, werden bij de kapitein De Graaf paarden voor deze reddingsboot aangevraagd en verkregen. Om 04:30 werd er namelijk gemeld dat een Nederlands vliegtuig was neergeschoten waardoor een reddingsboot zou uitvaren. De Duitse vliegtuigen cirkelden rond, kwamen lager en raakten in gevecht met een Nederlands vliegtuig. Dit vliegtuig werd getroffen en stortte brandend in zee, op ongeveer 200 meter van de kust en 200 meter ten noorden van de stelling Sport. Een ander Nederlands vliegtuig werd neergeschoten ter hoogte van het Arendsduin bij 's-Gravenzande en stortte brandend in de Noordzee nabij de 's-Gravenzandse Slag. Een inzittende vlieger kon door de korporaal Peters worden gered, een andere inzittende door een trawler en een derde inzittende kwam om het leven. Op het strand ter hoogte van paal 110 daalden 6 Duitse vliegtuigen, tussen Ter Heijde en Kijkduin. Vele andere Duitse vliegtuigen landden op het vliegveld Ockenburg of omgeving. Drie Duitse vliegtuigen stegen later weer op vanaf het strand. Om 04:45 werden 2 patrouilles uitgezonden langs het strand richting paal 110. Om 05:00 uur werden Duitse parachutisten losgelaten en daalden in de strook duinen ter hoogte van paal 110 tot de watertoren. Een Duits vliegtuig werd neergeschoten en stortte daarna brandend ter hoogte van paal 110 neer.  Om 08:00 uur werd de eerste afdeling van de Marinekustwacht teruggetrokken naar de watertoren van Monster. Een ander Nederlands vliegtuig kwam boven Monster in gevecht met een aantal Duitse vliegtuigen, werd geraakt en stortte ter hoogte van Vlugtenburg bij 's-Gravenzande brandend in de Noordzee. Om 11:00 werd ook de tweede afdeling van de Marinekustwacht teruggetrokken naar de watertoren van Monster. Rond 11:00 uur werd door de luitenant Brouwers met 3 groepen en de luitenant Jaspers met 2 groepen het terrein ingetrokken, richting paal 110. Hier sneuvelde de luitenant Jaspers door het eigen vuur en werd met een brancard naar Monster vervoerd. Vanuit Kijkduin werd in zuidelijke richting opgerukt. Rond 11:00 uur nam een sectie zware mitrailleurs stelling ter hoogte van de golfbreker 13, onderaan de duinen. Het vuur werd voorbereid op de omgeving van paal 110 en de daar gelande Duitse vliegtuigen. Er moest tot nadere opdracht gewacht worden met vuren. Rond 12:00 uur moest bij paal 110 een brand worden geblust en beperkt. Op dat tijdstip werden de groepen weer bij het Schelpppad, paal 110 verzameld en werd teruggetrokken op de uitgangsstellingen. Rond 13:00 uur werden door 4 militairen op de fiets munitie naar Kijkduin gebracht, maar al snel keerden zij zonder succes terug.Om 14:00 uur vuurde de Hr.Ms. Van Galen op de op het strand staande Duitse vliegtuigen. Vanwege de onhoudbare toestand werd de gehele Marinekustwacht naar de watertoren van Monster teruggetrokken. Om 15:00 boden de dienstplichtig soldaat Plugge en de sergeant-fourier Becue zich aan per auto via de weg naar Kijkduin munitie te brengen. Dit aanbod werd door Kloos goedgekeurd. Daarna ging de sergeant-majoor administrateur Meijer, na een telefonisch gesprek met de adjdant Noordhuizen, op eigen verantwoordelijkheid soldij halen in Scheveningen. Dit werd door Kloos niet goedgevonden.

De zware mitrailleursopstelling in het bastion Ter Heijde bestond uit een mitrailleur in noordelijke richting langs het strand, een mitrailleur bij de spoorbaan van Hoogheemraadschap Delfland in noordoostelijke richting en een mitrailleur in de Trompstraat richting Ter Heijde. Rond 15:00 uur vonden er doorzoekingen door de patrouilles in verdachte woningen plaats. De luitenant Brouwers met 3 groepen en de luitenant Asselbergs met zware mitrailleurs begaven zich naar het dorp 't Woudt. Voor het vervoer werd nog een auto nagezonden. Aan de luitenant Brouwers en de luitenant Asselbergs werd eerst de opdracht gegeven om ongeveer 60 Duitse militairen nabij de molen te verdrijven, wat hen hier ook lukte. Door de ondervonden tegenstand was de opdracht om naar 't Woudt op te gaan helaas onuitvoerbaar geworden, ook omdat de avond was ingetreden en het bericht was ontvangen dat een nadere uitvoering niet nodig was. Aan de luitenant Brouwers werd de opdracht gegeven om speciaal zijn flank te dekken omdat Duitse militairen zich in de omgeving van het politiebureau van Monster bevonden, maar daarna kreeg hij de opdracht om Duitse militairen in de omgeving van het politiebureau van Monster aan te vallen. Omdat de Duitse militairen zich in noordelijke richting terugtrokken, was niet meer nodig. Rond 22:00 uur werd in het bastion Ter Heijde teruggetrokken, bestaande uit de groepsnesten Bruinvisch, Pieterson en Strandnest De Sport. De opstellingen voor de zware mitrailleurs bevonden zich bij de spoorbaan-noord en in de Trompstraat, terwijl de opstellingen voor de lichte mitrailleurs zich in de Van Luikstraat alsmede bij de 'Slag Linquenda'. Het bastion werd omgeven door prikkeldraadversperring en door hekwerk. De manschappen werden verdeeld over de groepsschuilplaatsen en loopgraven met 24 posten bij de wapens.

Op 11 mei 1940 werd van de commandant Groep 's-Gravenhage aan het detachement het bevel gegeven om het Detachement Kijkduin steun te verlenen, omdat het detachement overspannen was. De luitenant Brouwers kreeg de opdracht om met 1 sectie op te rukken tussen de Slaperdijk en paal 110, daarna landwaarts tot de straatweg en terug te trekken naar de omgeving van de molen. De luitenant Sillevis moest oprukken tot paal 110 totdat het contact met de luitenant Brouwers tot stand was gekomen. Daarna moesten beiden in oostelijke richting tot de straatweg trekken om daarna weer te gaan terug trekken naar de stelling. Rond 10:00 uur ging een sectie onder leiding van de luitenant Brouwers met de groepen van de sergeant De Greef, de sergeant Van Hartingsveldt en de korporaal Meinster in een front over het strand en de Slapersdijk richting het Schelpenpad. Zij arriveerden hier rond 13:00 uur en hadden een ontmoeting met de luitenant Sillevis. Sillevis keerde hierna langs de spoorbaan terug naar Kijkduin en de groep van de korporaal Meinster bleef achter bij de vliegtuigen bij paal 110. Rond 14:30 vlogen Duitse vliegtuigen over en lieten ook parachutisten los. Zij werden met mitrailleurvuur en geweervuur vanaf het Schelpenpad en paal 110 beschoten. In de namiddag werden de Duitse militairen niet meer gezien. De luitenant Brouwers alsmede de luitenant Sillevis keerden naar Monster en Kijkduin terug. Rond 21:00 uur kwam de vaandrig Schild met een sectie van 1-Regiment Jagers in Ter Heijde aan en werd ondergebracht in de badloods.

Op 12 mei 1940 ontving Kloos het bericht dat militairen uit Loosduinen en Ockenburg het bos verder zouden zuiveren. Van 2 ontvluchte burgers uit Ockenrode, die elk op zichzelf waren gekomen, waren rond 05:00 uur vertrokken. Volgens hetzelfde bericht bevonden zich in het bos bij Ockenrode ongeveer 200 Duitse militairen en ook ongeveer 46 gevangengenomen Nederlandse militairen en burgers. Onder de gevangenen bevonden zich de manschappen van de compagnie van Kloos. Zij werkten in de stelling tegenover het vliegveld en in de rand van het bos. Zij waren gelegerd in de villa van Van Leijden en in Ockenrode. De Duitse militairen hadden voor het luchtafweer in een huis tegenover Ockenburg, gelegen aan de oostzijde van de weg, een mitrailleur opgesteld en ook een gat in het dak gemaakt. De Duitse troepen beschikten, volgens hetzelfde bericht, over 5 DKW-motoren en 1 motor van een ander merk, 4 tot 10 gewone auto's waarvan 2 militaire auto's, veel mitrailleurs, radio en weinig voedsel. Rond 06:00 uur kreeg de vaandrig Schild de opdracht om met een sectie van 1-Regiment Jagers naar paal 110 te gaan. Ook moest er een opstelling worden ingericht bij de Belvedere ter hoogte van paal 108,5 en moest het nest Schelpenweg worden bezet voor de bestrijding van luchtlandingstroepen op het veld tussen de watertoren en de Belvedere. Het bastion Ter Heijde werd ingericht om te voorkomen dat Duitse parachutisten zouden landen en dat Duitse vliegtuigen op het strand konden landen. Dit werd mogelijk gemaakt door het onder vuur kunnen leggen van het terrein ten noorden van de lijn Ter Heijde - Monster, het strand noord en zuid en het terrein in de omgeving van het Arendsduin bij 's-Gravenzande. Met hulp van burgers werden de loopgraven vergroot. Ook werd stelling genomen aan de noordrand van Ter Heijde (Slaperdijk - kust). Aan de commandant van de Reserve Grenscompagnie Jagers in Kijkduin werd de opdracht gegeven tot het inrichten van stellingen aan het landfront met 1 sectie bij het sanatorium en 1 sectie bij de Kijkduinsestraat (front Ockenburg). De betonschuilplaatsen moesten ingericht worden, maar de noordelijke strandnesten moesten onbezet blijven. De school moesten worden ontruimd en er moesten nieuw telefoonverbindingen worden aangelegd. In het bastion Ter Heijde werd met hulp van burgers een stelling rondom de seinmast aangelegd. De sergeant Ket moest de achtergebleven uniformen en goederen van 1-Regiment Jagers overbrengen naar Pietersonstraat 3 en naar het winkelhuis tegenover het 'Cafe De Sport'. Dezelfde dag deed Kloos telefonisch de melding aan de commandant Groep 's-Gravenhage dat er geen Duitse militairen meer gezien waren in het terrein tussen de noordrand van Ter Heijde - Monster en de zuidrand Kijkduin - Ockenrode. Aan de commandant Regiment Grenadiers werd telefonische de melding gedaan dat er geen Duitse militairen meer gezien waren in het terrein van Ockenrode. In de middag werd doorgegeven dat ten noorden van Monster - Ter Heijde geen Duitse militairen meer gezien waren en aan de commandant van 1-Regiment Jagers werd ook het bericht over Duitse militairen in Ockenrode doorgegeven.

Op 13 mei 1940 ontving Kloos van de commandant Groep 's-Gravenhage het bericht dat zijn compagnie onder bevel van 1-Regiment Grenadiers stond. Voor het Westfront betekende dit, dat het detachement Kijkduin en de Vaandrig Schild onder Regiment Grenadiers vielen en het detachement Ter Heijde direct onder het Westront viel. Kloos ontving van de commandant Regiment Grenadiers het bericht dat er een mogelijkheid van tankaanvallen bestond, hoewel hij aan de mogelijkheid hiervan twijfelde. De betonnen kazematten van paal 116 tot Kijkduin waren onbeschadigd gebleven. Aan de burgermeester van Monster werd de opdracht gegeven voor het aanleggen van barricaden rond de kern van Monster (geheel versperren) en op de wegen Poeldijk - 's-Gravenzande - Hoek van Holland, (Emmastraat), Hoek van Holland - Rijnweg - kilometerpaal 10 Den Haag. Dit waren barricaden met de mogelijkheid tot een directe afsluiting en ook open te houden op bovengenoemde verbindingen. Bovendien Poeldijk - Den Haag via de Zwartedijk met goedvinden van het Westfront. De uitvoering vond plaats door burgerwerkkrachten. De barricaden in het centrum werden bezet door de sergeant Adam met zijn groep en de sergeant Bolsma met zijn groep. In het bastion Ter Heijde vond uitbreiding aan de stellingen aan het landfront plaats en er werden barricaden geplaatst op de spoorbaan en de brandstapel, bij 'Slag Linquenda' en op de Slaperdijk. Ook werd opdracht gegeven tot het afbreken van 'Barre Bruinvisch' voor het schootsveld. Aan de burgemeester werd de opdracht gegeven om in Monster barricaden op te werpen in de Nieuwe Havenstraat - Choorstraat - Molenstraat, ingang Burgemeester Kampschoerstraat, Herenstraat en Zeestraat. Voor de eigen compagnie van Kloos werd de opdracht gegeven voor de gevechtsopstellingen front oost, zuidwest en langs het strand. Tankvallen werden aangelegd op de Slaperdijk en bij de 'Slag Linquenda'. Om 05:00 uur werd nog alarm gemaakt vanwege de geruchten dat Duitse troepen naar Monster oprukten, waardoor de barricaden werden bezet en alle passerende auto's werden aangehouden. In de omtrek werden  diverse branden waargenomen. Om 20:30 passeerde een pantserwagen met een colonne auto's in de richting van Hoek van Holland.De opstelling van de zware mitrailleurs langs het strand bleef voor vuur op het strand zuid en noord, de zware mitrailleur langs de rails noord werd verplaatst naar zuid en de lichte mitrailleur gaf alleen nog maar vuur in landrichting en niet meer in noordelijke richting.

Op 14 mei 1940 werd het bericht ontvangen dat uit waarnemingen was gebleken dat er geen Duitse militairen meer aanwezig waren in de streek tussen Kijkduin - Ter Heijde - 's-Gravenzande - Staalduinen - De Lier - Naaldwijk - Wateringen. Vanwege de eigen verdediging moest de uitkijkpost in de watertoren van Monster en de telefooncentrale zolang mogelijk bezet worden, moesten bij een aanval van onder andere infanterie de zomerhuisjes bij Linquenda in brand worden geschoten en daar stand worden gehouden, moesten bij een tankaanval de barricaden door middel van brandstof in brand worden gestoken en moesten de parachutisten en vliegtuigen bij landingen onder vuur worden genomen, vooral met zware mitrailleurs op het moment van landingen. Ten slotte werd de opdracht gegeven om de barricaden op de Slaperdijk dwars te plaatsen. Het buskruit en de benzine moest bij de zomerhuisjes en Linquenda worden geplaatst. Aan de positiecommandant Hoek van Holland was het verzoek gedaan om de Engelse torpedobootjager te laten stoppen met het vuren tussen paal 110 en de watertoren van Monster. Kloos had eerder die dag als compagniescommandant telefonisch een melding gedaan aan de positiecommandant om de Engelse torpedobootjager de kust tussen paal 110 en de duinen nabij de Schelpenweg te beschieten. Het vuren werd om 19:00 uur gestaakt. Rond 19:00 uur leverde de Marinekustwacht de wapens en munitie in en stelde zich onder bevel van de commandant van de Reserve Grenscompagnie Jagers. Zij hadden geen telefonische verbinding noch enig contact meer met de kustwachtofficier in Hoek van Holland.

This site was last modified on 27/04/2026 at 18:24. (c) Vliegveld-Ockenburg 2001-2026